Dysartria po udarze mózgi – kolejny problem z mową…

usta, cwiczenia twarzyPisałam już o fluencji słownej, którą moim zdaniem miałam i mam zaburzoną, oraz o afazji (ale nie mogę znaleźć tego wpisu), a tu napatoczył mi się nowy trudny termin, o którym wcześniej nie słyszałam. Dysartria.

Dysartria to (za wikipedią, na której figuruje jako ‚dyzartria’)

jeden z typów zaburzeń mowy, wynikający z dysfunkcji aparatu wykonawczego (języka,podniebienia, gardła, krtani).

Fachowe źródła oczywiście wymieniają milion jej rodzajów, ale ja to uproszczę. Po prostu nasze mięśnie w obrębie paszczy są źle napięte lub słabiuchne i sobie nie radzą z wydobywaniem dźwięków. Z przyczyn neurologicznych (nie znalazłam innych).

Śliczna i bardzo profesjonalna prezentacja wymienia bardzo wiele objawów dyzartrii. Ja wynotowałam tylko te, które widziałam w szpitalach i na rehabilitacjach (jak mi się wydaje…): słaby głos, chrapliwy głos, przerywana mowa (tak!), duszność w czasie mówienia, nieprawidłowości w wymowie głosek, nadmierna nosowość, zwolnione tempo mowy, jednostajność (melodii, głośności mowy), wahania głośności, brak akcentowania (tu nie mam  pewności, ale gdzieś tam pewnie było…).

Te wszystkie objawy (i pewnie inne) mogą się u nas pojawić, a można nad nimi pracować z logepedą (lub lepiej, neurologopedą…). Kiedy na siebie patrzę, też miałam chyba dysartrię, słabiutkie mięśnie w paszczy  nie pozwalały mi na głośne mówienie. I wyraźne. Ale tata mnie wytresował. Kazał czytać na głos, mówiłam sobie różne a-e-i-o-u, robiłam miny, i teraz zasadniczo nie mam z dysartrią problemów. No ale prawda jest taka, że jeśli zupełnie odpuszczam ćwiczenie, bo jest dobrze, to czuję, jak po jakimś czasie robi się odrobinę gorzej. Taki sygnał ostrzegawczy, że trzeba wrócić do roboty:)

PS

Miła logopeda radzi jak ćwiczyć! przeklejam poniżej:)

  1. Ćwiczenia usprawniające aparat artykulacyjny
    • Ćwiczenia języka: mlaskamie, układanie języka w rurkę, wypychanie językiem policzków, układanie języka w „koci grzbiet”, wsuwanie język pod górną i dolną wargę, przesuwanie języka na boki w jamie ustnej, dotykanie czubkiem języka kolejnych zębów, przesuwanie czubka języka zygzakiem po podniebieniu, przesuwanie czubka języka od górnych zębów wzdłuż podniebienia
    • Ćwiczenia warg: cmokanie, parskanie, prychanie, na przemian robienie „dzióbka” i rozszerzanie ust, masowanie warg palcami, układanie warg jak do wymawiania samogłosek: A, O, U, E, Y, I, wypowiadanie głosek p p p p, b b b b, w w w w w, f f f f f
  2. Ćwiczenia oddechowe
    • Pozycja leżąca. Jedna ręka na brzuchu, druga na górnej części klatki piersiowej. Przepona przesuwa się przy wdechu i uwypukla brzuch, przy wydechu przepona wraca do poprzedniego położenia, a brzuch opada. Ćwiczenie wykonujemy 3 razy, wydmuchując powietrze wymawiamy długo głoskę s lub f
    • Wyrabianie długiej fazy wydechowej wypowiadanie dłuższych fraz bez wysiłku, bez zmniejszenia wyrazistości i głośności elementów końcowych oraz bez zwiększenia tempa mowy. W tym celu należy wykonać powyższe ćwiczenia, zwiększając stopniowo wydech do 5-8 sekund i dłużej
    • Ekonomicznego zużywania powietrza wymawiać długie s, robiąc pauzy, co 3 sekundy, w czasie pauzy powietrza nie wydychać. Wymawiać długie s, przerywając je 10 razy
  3. Ćwiczenia fonacyjne
    • Mruczeć poprzez przedłużanie głoski MMMMMM. Wybrzmiewać przedłużane M w otoczeniu samogłosek – legato(długo) i MA ME MY MI MO MU, AMA EME YMY IMI OMO UMU, AM EM YM IM OM UM
    • Wybrzmiewać przedłużane n w otoczeniu samogłosek – legato: NA NE NY NI NO NU, ANA ENE YNY INI ONO UNU, AN EN YN IN ON UN
    • Ćwiczenia na samogłoskach przedłużanie samogłosek, kolejno: A, E, Y, I, O, U. Ćwiczenia miękkiego ataku głosu: P (wdech), A P (wdech), I P (wdech), U P (wdech), Y P (wdech), O  P (wdech), E
  4. Ćwiczenia na tekstach
    • W przypadku mowy dyzartrycznej ćwiczenia na tekstach będą polegały na czytaniu różnorodnych tekstów w sposób płynny – bez skandowania. Aby to osiągnąć należy czytać wolno, śpiewnie- przedłużając lekko samogłoski i głoski, które można przedłużać np. sss, fff. Np. Paan Jaasiiuu  kuupiił ssóól. Nie zaś Pan Ja siu ku pił sól
  5. Ćwiczenia prozodii
    • Czytanie zdań, z różną intonacją, akcentem, tempem, wypowiadanie samogłosek z różnym natężeniem, różną wysokością głosu, rytmem

 

2 myśli nt. „Dysartria po udarze mózgi – kolejny problem z mową…

  1. Szukałam cały dzień informacji jakie mogę wykonywać ćwiczenia z moją mamą ( 86 lat) która 2 dni temu dostała lewostronnego udaru. Najważniejszym i utrudniającym jej komunikację jest właśnie fragmentaryczna utrata mowy. Dzięki Tobie już coś wiem. Dziękuję.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.